Unterhaltsvorschuss là khoản hỗ trợ của Nhà nước Đức dành cho trẻ em sống cùng cha hoặc mẹ đơn thân khi người còn lại không trả, trả không đều hoặc trả quá ít tiền cấp dưỡng. Khoản hỗ trợ này không tự động được cấp mà phải nộp đơn và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Unterhaltsvorschuss là gì?
Unterhaltsvorschuss có thể hiểu là khoản Nhà nước tạm ứng tiền cấp dưỡng cho trẻ. Chính sách này nhằm bảo đảm nhu cầu sinh hoạt cơ bản của trẻ trong trường hợp người có nghĩa vụ cấp dưỡng không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình.
Người thụ hưởng về mặt pháp lý là trẻ em. Cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp nộp đơn thay trẻ tại cơ quan phụ trách Unterhaltsvorschuss ở địa phương.
Sau khi chi trả, Nhà nước có thể yêu cầu người có nghĩa vụ cấp dưỡng hoàn trả khoản tiền tương ứng nếu người đó có khả năng thanh toán.
Ai có thể được nhận Unterhaltsvorschuss?
Thông thường, trẻ có thể được xem xét nhận khoản hỗ trợ này khi đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:
- Trẻ chưa đủ 18 tuổi.
- Trẻ sống tại Đức cùng cha hoặc mẹ đang trực tiếp nuôi dưỡng.
- Cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con đảm nhận phần lớn trách nhiệm chăm sóc và giáo dục trẻ.
- Người còn lại không trả tiền cấp dưỡng, trả không thường xuyên hoặc trả thấp hơn mức Unterhaltsvorschuss.
Việc cha mẹ chưa từng kết hôn, đã ly thân, đã ly hôn hoặc góa có thể dẫn đến những cách đánh giá khác nhau tùy hoàn cảnh. Cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tình trạng gia đình và việc chăm sóc trẻ trên thực tế.
Điều kiện bổ sung đối với trẻ từ 12 đến 17 tuổi
Đối với nhóm tuổi từ 12 đến 17, ngoài các điều kiện chung, hồ sơ còn được xem xét trong mối liên hệ với Bürgergeld và thu nhập của cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con.
Quyền lợi có thể được công nhận nếu thuộc một trong những trường hợp như:
- Trẻ không nhận Bürgergeld.
- Việc cấp Unterhaltsvorschuss giúp trẻ không còn phụ thuộc vào Bürgergeld.
- Cha hoặc mẹ đơn thân có thu nhập tối thiểu 600 euro brutto mỗi tháng và chỉ nhận Bürgergeld bổ sung.
Cơ quan phụ trách sẽ đánh giá cụ thể dựa trên thu nhập, trợ cấp đang nhận và hoàn cảnh của từng gia đình.
Mức Unterhaltsvorschuss hiện được tính như thế nào?
Mức hỗ trợ được xác định dựa trên mức cấp dưỡng tối thiểu theo luật và được trừ đi toàn bộ Kindergeld dành cho người con thứ nhất. Theo thông tin đang được Cổng thông tin Gia đình của Liên bang công bố, các mức áp dụng từ ngày 1.1.2025 là:
- Trẻ từ 0 đến 5 tuổi: tối đa 227 euro mỗi tháng.
- Trẻ từ 6 đến 11 tuổi: tối đa 299 euro mỗi tháng.
- Trẻ từ 12 đến 17 tuổi: tối đa 394 euro mỗi tháng.
Nếu người còn lại vẫn trả một phần tiền cấp dưỡng, khoản tiền đã trả thường được tính vào và có thể làm giảm mức Unterhaltsvorschuss thực nhận. Tiền trợ cấp mồ côi hoặc một số thu nhập của trẻ cũng có thể được xem xét.
Thu nhập của cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con có bị tính không?
Đối với trẻ dưới 12 tuổi, thu nhập của cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con nhìn chung không quyết định quyền được hưởng theo cách áp dụng cho nhóm lớn tuổi hơn.
Đối với trẻ từ 12 đến 17 tuổi, thu nhập và việc nhận Bürgergeld có thể trở thành điều kiện quan trọng. Vì vậy, người nộp đơn cần cung cấp thông tin chính xác về việc làm, mức lương và các trợ cấp xã hội đang nhận.
Khi nào có thể không được nhận?
Quyền hưởng có thể bị từ chối hoặc chấm dứt trong một số trường hợp, chẳng hạn:
- Cha mẹ sống chung trở lại trong cùng một hộ gia đình.
- Người trực tiếp nuôi con kết hôn và hoàn cảnh gia đình không còn đáp ứng điều kiện.
- Trẻ không còn sống chủ yếu cùng người nộp đơn.
- Hai bên thực hiện mô hình chăm sóc gần như ngang nhau và không còn xác định rõ một người đảm nhận phần lớn trách nhiệm nuôi dưỡng.
- Người nộp đơn không hợp tác trong việc xác định cha của trẻ, nơi cư trú của người còn lại hoặc thông tin cần thiết để thu hồi tiền cấp dưỡng.
- Người có nghĩa vụ đã trả đủ tiền cấp dưỡng.
Việc đánh giá mô hình chăm sóc luân phiên phụ thuộc vào tỷ lệ thời gian, trách nhiệm thực tế và hoàn cảnh riêng, không chỉ dựa vào địa chỉ đăng ký.
Nộp đơn Unterhaltsvorschuss ở đâu?
Đơn thường được nộp tại Unterhaltsvorschussstelle thuộc Jugendamt hoặc cơ quan được bang và địa phương chỉ định. Nơi tiếp nhận phụ thuộc vào địa chỉ cư trú của trẻ.
Nhiều địa phương cung cấp mẫu đơn tải về hoặc thủ tục trực tuyến. Trước khi nộp, nên kiểm tra trang thông tin của thành phố, huyện hoặc Jugendamt nơi cư trú.
Những giấy tờ thường được yêu cầu
Tùy địa phương và hoàn cảnh, hồ sơ có thể bao gồm:
- Giấy khai sinh của trẻ.
- Giấy tờ tùy thân của người nộp đơn.
- Giấy đăng ký cư trú.
- Giấy tờ về quyền nuôi con hoặc tình trạng ly thân, ly hôn.
- Thông tin về người có nghĩa vụ cấp dưỡng.
- Chứng từ về các khoản cấp dưỡng đã nhận.
- Quyết định về Bürgergeld hoặc các trợ cấp liên quan.
- Chứng minh thu nhập nếu trẻ thuộc nhóm từ 12 đến 17 tuổi.
- Giấy xác nhận trường học, học nghề hoặc thu nhập của trẻ khi được yêu cầu.
Cơ quan xử lý hồ sơ có thể yêu cầu thêm giấy tờ nếu thông tin chưa đầy đủ hoặc cần xác minh nghĩa vụ cấp dưỡng.
Khoản hỗ trợ được trả từ thời điểm nào?
Unterhaltsvorschuss chỉ được giải quyết khi có đơn hợp lệ và các điều kiện được đáp ứng. Nếu các điều kiện đã tồn tại từ đầu tháng nộp đơn, quyền lợi có thể được tính từ đầu tháng đó.
Trong một số trường hợp, khoản hỗ trợ có thể được truy lĩnh cho một tháng trước tháng nộp đơn. Điều này thường đòi hỏi người nộp đơn chứng minh rằng mình đã cố gắng hợp lý để yêu cầu người còn lại thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
Vì thời điểm nộp đơn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, người đủ điều kiện không nên trì hoãn quá lâu.
Có bắt buộc phải kiện người còn lại trước không?
Thông thường, không nhất thiết phải hoàn tất một vụ kiện cấp dưỡng rồi mới được nộp đơn Unterhaltsvorschuss. Tuy nhiên, người nộp đơn phải hợp tác với cơ quan chức năng trong việc xác định quan hệ cha con, địa chỉ và khả năng thanh toán của người có nghĩa vụ.
Jugendamt cũng có thể hỗ trợ thông qua Beistandschaft để xác định quan hệ cha con, tính mức cấp dưỡng và yêu cầu thực hiện nghĩa vụ khi cần thiết.
Nhà nước có thu lại tiền từ người không trả cấp dưỡng không?
Khi Nhà nước đã trả Unterhaltsvorschuss, quyền yêu cầu cấp dưỡng đối với phần tiền tương ứng có thể được chuyển sang cơ quan Nhà nước. Cơ quan chức năng sau đó có thể yêu cầu người có nghĩa vụ hoàn trả nếu người đó có khả năng tài chính.
Unterhaltsvorschuss vì vậy không có nghĩa là người không trả cấp dưỡng được miễn trách nhiệm. Đây trước hết là biện pháp bảo vệ trẻ để việc thiếu tiền không kéo dài trong thời gian chờ xử lý nghĩa vụ giữa cha mẹ.
Unterhaltsvorschuss ảnh hưởng thế nào đến Bürgergeld và các trợ cấp khác?
Unterhaltsvorschuss được xem là khoản thu nhập ưu tiên của trẻ và thường được tính khi xác định Bürgergeld hoặc Sozialhilfe. Vì vậy, tổng số tiền gia đình nhận được không nhất thiết tăng đúng bằng toàn bộ mức Unterhaltsvorschuss.
Người đang nhận Wohngeld, Kinderzuschlag, Bürgergeld hoặc các hỗ trợ khác nên thông báo cho cơ quan phụ trách khi bắt đầu nhận Unterhaltsvorschuss để tránh tính sai và yêu cầu hoàn trả sau này.
Những thay đổi nào phải thông báo ngay?
Trong thời gian nhận hỗ trợ, người nộp đơn có nghĩa vụ báo cho Unterhaltsvorschussstelle về mọi thay đổi có thể ảnh hưởng đến quyền lợi, bao gồm:
- Trẻ chuyển sang sống với người khác.
- Cha mẹ sống chung trở lại.
- Người trực tiếp nuôi con kết hôn.
- Gia đình chuyển nơi ở.
- Người còn lại bắt đầu trả cấp dưỡng hoặc thay đổi mức trả.
- Biết được địa chỉ mới của người có nghĩa vụ cấp dưỡng.
- Trẻ nhận trợ cấp mồ côi.
- Trẻ có thu nhập từ học nghề hoặc việc làm.
- Trẻ rời trường phổ thông.
Không thông báo đúng hạn có thể dẫn đến việc phải hoàn trả khoản đã nhận và trong một số trường hợp còn có thể bị xử lý theo quy định.
Đề xuất cắt độ tuổi hưởng xuống 16 tuổi hiện ở giai đoạn nào?
Tháng 7.2026, Bộ trưởng Gia đình Liên bang Karin Prien cho biết muốn cải cách chính sách theo hướng chỉ trả Unterhaltsvorschuss đến sinh nhật lần thứ 16, thay vì đến 18 tuổi như quy định hiện hành. Theo Bộ Gia đình, khoảng 80.000 trẻ em có thể bị ảnh hưởng nếu đề xuất trở thành luật.
Kế hoạch này đang gặp sự phản đối từ các tổ chức đại diện cha mẹ đơn thân và một số lực lượng chính trị, kể cả trong liên minh cầm quyền. Vì vậy, đây mới là đề xuất cải cách, chưa phải quy định đã có hiệu lực.
Cho đến khi luật được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực, người dân vẫn cần căn cứ vào quy định hiện hành và quyết định của cơ quan Unterhaltsvorschuss tại địa phương.
Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị hồ sơ
- Nộp đơn sớm vì quyền lợi thường gắn với tháng nộp đơn.
- Khai đầy đủ các khoản cấp dưỡng đã nhận, kể cả khoản trả không thường xuyên.
- Lưu lại thư từ, tin nhắn và chứng từ về việc yêu cầu cấp dưỡng.
- Thông báo ngay mọi thay đổi về nơi ở, hôn nhân, thu nhập và việc chăm sóc trẻ.
- Không coi Unterhaltsvorschuss là khoản thay thế vĩnh viễn cho nghĩa vụ cấp dưỡng của người còn lại.
- Khi có quyết định bị từ chối hoặc tính sai, cần kiểm tra thời hạn khiếu nại ghi trong văn bản.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin tổng hợp. Điều kiện cụ thể được cơ quan có thẩm quyền xem xét theo hồ sơ và quy định đang có hiệu lực tại thời điểm giải quyết.
