Quyền lao động ở Đức là điều người Việt cần hiểu rõ trước khi đi làm, ký hợp đồng hoặc nhận lời qua môi giới. Người lao động nước ngoài tại Đức được áp dụng các chuẩn lao động cơ bản như người lao động Đức, từ hợp đồng, lương tối thiểu, giờ làm cho đến nghỉ phép và bảo vệ khi bị sa thải.
Theo Bundesagentur für Arbeit, di cư lao động công bằng cần dựa trên quy trình minh bạch, tư vấn trung lập, miễn phí và bảo vệ người lao động khỏi bóc lột. Vì vậy, người Việt sang Đức làm việc nên nắm rõ quyền của mình ngay từ đầu.
Vì sao người Việt cần biết quyền lao động ở Đức?
Nhiều người Việt sang Đức làm việc, học nghề hoặc chuyển đổi nghề nghiệp thông qua doanh nghiệp, cơ quan tuyển dụng hoặc các chương trình hợp tác quốc tế. Nếu không hiểu rõ quyền lao động ở Đức, người lao động có thể gặp rủi ro khi ký hợp đồng, nhận lương, làm thêm giờ hoặc chấm dứt công việc.
Bundesagentur für Arbeit nhấn mạnh rằng người đến từ nước ngoài được áp dụng các tiêu chuẩn lao động như người lao động Đức. Điều này có nghĩa là người lao động nước ngoài cũng có quyền được bảo vệ trước các điều kiện làm việc không công bằng.
Người lao động nước ngoài có quyền bình đẳng tại Đức
Khi làm việc tại Đức, người lao động nước ngoài không phải là nhóm “ngoài luật”. Họ có quyền được biết rõ điều kiện làm việc, được hỏi lại khi chưa hiểu hợp đồng và được thông tin về quyền lợi của mình.
Theo nguyên tắc di cư công bằng, người lao động cần được bảo đảm các điểm quan trọng sau:
- Có thể xem trước điều kiện làm việc và điều kiện tuyển dụng.
- Có quyền đặt câu hỏi khi thông tin chưa rõ ràng.
- Được giải thích về quyền lao động của mình.
- Được thông báo về việc sử dụng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Hợp đồng lao động ở Đức phải có những nội dung gì?
Một trong những điểm quan trọng nhất khi đi làm tại Đức là hợp đồng lao động bằng văn bản. Người lao động nên đọc kỹ hợp đồng trước khi ký, đặc biệt nếu chưa thành thạo tiếng Đức.
Theo Bundesagentur für Arbeit, hợp đồng lao động ở Đức cần ghi rõ các nội dung cơ bản như:
- Thời gian làm việc: hợp đồng cần nêu rõ số giờ làm việc.
- Mức lương: người lao động về nguyên tắc có quyền hưởng lương tối thiểu theo luật, trừ một số ngoại lệ như thực tập sinh hoặc người học nghề.
- Thời gian thử việc: nếu có thử việc, nội dung này phải được ghi trong hợp đồng.
- Nghỉ phép: hợp đồng cần thể hiện quyền nghỉ phép của người lao động.
- Thời hạn hợp đồng: hợp đồng phải ghi ngày bắt đầu làm việc và ngày kết thúc nếu là hợp đồng có thời hạn.
Giờ làm việc tại Đức: Không quá 48 giờ mỗi tuần
Một nội dung quan trọng trong quyền lao động ở Đức là giới hạn giờ làm. Theo thông tin từ Bundesagentur für Arbeit, Luật Thời gian làm việc quy định người lao động không được làm quá 48 giờ mỗi tuần.
Người Việt khi nhận việc cần kiểm tra kỹ số giờ làm trong hợp đồng, quy định làm thêm giờ và cách trả lương cho giờ làm thêm. Nếu số giờ làm thực tế khác xa hợp đồng, người lao động nên ghi chép lại và tìm tư vấn từ các cơ quan hỗ trợ phù hợp.
Lương tối thiểu giúp bảo vệ người lao động khỏi bị bóc lột
Người lao động tại Đức về nguyên tắc có quyền hưởng lương tối thiểu theo luật. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng trả lương quá thấp và bảo vệ người lao động khỏi các hình thức bóc lột.
Tuy nhiên, có một số ngoại lệ, chẳng hạn với thực tập sinh hoặc người học nghề. Vì vậy, nếu đang đi Ausbildung, thực tập hoặc làm việc bán thời gian, người lao động cần kiểm tra kỹ loại hợp đồng và mức lương được áp dụng.
Nghỉ phép ở Đức: Lao động toàn thời gian có ít nhất 24 ngày mỗi năm
Một điểm người Việt cần đặc biệt lưu ý là quyền nghỉ phép. Theo Bundesagentur für Arbeit, người làm việc toàn thời gian tại Đức có quyền nghỉ phép tối thiểu 24 ngày mỗi năm.
Doanh nghiệp có thể cho nhiều ngày nghỉ hơn, nhưng không được ít hơn mức tối thiểu theo quy định. Trong thời gian nghỉ phép hợp lệ, người lao động vẫn tiếp tục được trả lương.
Thử việc và quyền chấm dứt hợp đồng
Tại Đức, doanh nghiệp có thể thỏa thuận thời gian thử việc để hai bên tìm hiểu khả năng hợp tác. Nếu có thử việc, nội dung này phải được ghi rõ trong hợp đồng lao động.
Sau thời gian thử việc, người lao động tại Đức được áp dụng cơ chế bảo vệ khi bị sa thải. Điều này có nghĩa là chủ lao động cần có lý do phù hợp nếu muốn chấm dứt hợp đồng.
Riêng với hợp đồng có thời hạn, quan hệ lao động thường kết thúc tự động vào ngày đã được thỏa thuận trong hợp đồng.
Cẩn trọng với môi giới việc làm sang Đức
Ngoài hợp đồng lao động, người Việt cũng cần chú ý đến khâu tuyển dụng. Bundesagentur für Arbeit khuyến nghị người lao động nên kiểm tra xem đơn vị môi giới có tuân thủ các nguyên tắc di cư công bằng hay không.
Người lao động nên cảnh giác nếu gặp các dấu hiệu sau:
- Không được xem hợp đồng trước khi sang Đức.
- Bị yêu cầu nộp phí môi giới quá cao nhưng không có giấy tờ rõ ràng.
- Không được giải thích về mức lương, giờ làm và nơi làm việc.
- Bị hứa hẹn quá mức nhưng thiếu thông tin chính thức.
- Không được tư vấn về quyền lao động ở Đức.
Người Việt nên làm gì trước khi ký hợp đồng lao động ở Đức?
Trước khi ký hợp đồng, người lao động nên dành thời gian kiểm tra toàn bộ nội dung, nhất là các phần liên quan đến lương, giờ làm, thử việc, nghỉ phép và thời hạn hợp đồng.
Một số việc nên làm gồm:
- Yêu cầu bản hợp đồng bằng văn bản.
- Không ký nếu chưa hiểu rõ nội dung.
- Nhờ người có kinh nghiệm hoặc cơ quan tư vấn kiểm tra hợp đồng.
- Giữ lại bản sao hợp đồng và các trao đổi quan trọng.
- Tìm thông tin từ các nguồn chính thức của Đức.
