Người có giấy phép cư trú tại Đức dự định ra nước ngoài trong thời gian dài cần kiểm tra kỹ Điều 51 Luật Cư trú Đức. Trong nhiều trường hợp, giấy phép có thể tự động mất hiệu lực nếu người sở hữu rời Đức với mục đích không chỉ mang tính tạm thời hoặc không trở lại trong thời hạn cho phép.
Không phải cứ còn hạn trên thẻ là vẫn được nhập cảnh
Ngày hết hạn in trên thẻ cư trú không phải yếu tố duy nhất quyết định giấy phép còn hiệu lực. Theo Điều 51 Luật Cư trú Đức, giấy phép cư trú có thể chấm dứt hiệu lực khi người sở hữu rời Đức vì một lý do về bản chất không còn mang tính tạm thời.
Các trường hợp thường được cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nêu làm ví dụ gồm:
- đi học dài hạn ở nước ngoài;
- chuyển ra nước ngoài làm việc;
- chăm sóc thành viên gia đình ở nước ngoài;
- kết hôn và tổ chức cuộc sống ở nước ngoài;
- định cư lâu dài tại một quốc gia khác.
Vì vậy, một chiếc thẻ vẫn còn ngày sử dụng không đồng nghĩa chắc chắn người sở hữu vẫn có quyền quay lại Đức. Mục đích xuất cảnh và hoàn cảnh thực tế cũng có thể được xem xét.
Quy tắc sáu tháng cần được hiểu như thế nào?
Quy định chung là giấy phép cư trú mất hiệu lực nếu người sở hữu đã rời Đức và không nhập cảnh trở lại trong vòng sáu tháng, trừ khi Ausländerbehörde đã ấn định trước một thời hạn dài hơn.
Hai tình huống cần phân biệt rõ:
- Xuất cảnh với mục đích không mang tính tạm thời: giấy phép có thể mất hiệu lực mà không cần chờ đủ sáu tháng.
- Xuất cảnh với mục đích tạm thời: người sở hữu thông thường phải trở lại trong vòng sáu tháng hoặc trong thời hạn dài hơn đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Trường hợp vượt quá thời hạn chỉ vì thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc tại quê hương được áp dụng ngoại lệ nếu người đó trở lại Đức trong vòng ba tháng kể từ khi hoàn thành nghĩa vụ.
Nên xin xác nhận trước khi rời Đức dài ngày
Nếu dự kiến ở nước ngoài lâu hơn thời hạn thông thường, người có giấy phép cư trú nên liên hệ Ausländerbehörde phụ trách nơi mình cư trú và xin xác nhận bằng văn bản trước khi xuất cảnh. Không nên chờ đến khi đã ở nước ngoài hoặc sắp hết thời hạn mới nộp đề nghị.
Tùy địa phương và từng hồ sơ, cơ quan chức năng có thể yêu cầu:
- hộ chiếu hoặc giấy tờ thay thế hộ chiếu còn hiệu lực;
- tài liệu chứng minh lý do ra nước ngoài, chẳng hạn quyết định cử đi công tác;
- chứng minh sinh hoạt phí được bảo đảm;
- chứng minh có bảo hiểm y tế đầy đủ;
- thông tin về chi phí nhà ở hiện tại nếu được yêu cầu.
Thời gian xử lý và lệ phí không giống nhau tại mọi địa phương. Chẳng hạn, cổng dịch vụ chính thức của München hiện công bố thời gian xử lý khoảng 10–12 tuần và lệ phí 18 euro cho thủ tục liên quan. Người ở địa phương khác cần kiểm tra trực tiếp với Ausländerbehörde nơi mình cư trú.
Ngoại lệ đối với Niederlassungserlaubnis
Giấy phép định cư vô thời hạn không có nghĩa là có thể rời Đức bao lâu cũng được. Tuy nhiên, Điều 51 có một số cơ chế bảo vệ riêng.
- Người đã cư trú hợp pháp tại Đức ít nhất 15 năm có thể giữ Niederlassungserlaubnis nếu sinh hoạt phí được bảo đảm và không thuộc trường hợp có lợi ích trục xuất theo các quy định liên quan.
- Quy định bảo vệ tương ứng có thể áp dụng cho vợ hoặc chồng đang chung sống trong quan hệ hôn nhân với người đó.
- Niederlassungserlaubnis của người đang chung sống hôn nhân với công dân Đức về nguyên tắc không mất hiệu lực vì các lý do xuất cảnh nêu tại khoản 1 số 6 và 7, nếu không có lợi ích trục xuất theo luật.
- Người cư trú hợp pháp ít nhất 15 năm, đã đủ 60 tuổi, cùng vợ hoặc chồng đáp ứng điều kiện tương ứng, có thời hạn trở lại là 12 tháng theo quy định riêng.
Để chứng minh giấy phép định cư tiếp tục có hiệu lực, người liên quan có thể đề nghị Ausländerbehörde tại nơi cư trú thường xuyên cuối cùng cấp giấy xác nhận.
Thẻ Xanh EU: thời hạn thông thường là 12 tháng
Đối với người sở hữu Thẻ Xanh EU, thời hạn quy định tại Điều 51 khoản 1 số 7 là 12 tháng thay vì sáu tháng. Quy tắc này cũng áp dụng cho một số giấy phép cư trú vì lý do gia đình của thân nhân người có Thẻ Xanh EU.
Dù vậy, nếu việc rời Đức mang bản chất không chỉ tạm thời, người sở hữu vẫn nên làm rõ tình trạng cư trú với cơ quan chức năng trước chuyến đi.
Daueraufenthalt–EU có quy định riêng
Giấy phép cư trú dài hạn EU có các mốc thời gian khác với giấy phép cư trú thông thường. Theo bản luật hiện hành, giấy phép này có thể mất hiệu lực trong những trường hợp đáng chú ý sau:
- ở liên tục 12 tháng ngoài khu vực mà quy chế cư trú dài hạn EU có thể được hưởng;
- thời hạn trên là 24 tháng đối với người trước đó sở hữu Thẻ Xanh EU và một số thân nhân đủ điều kiện;
- ở ngoài lãnh thổ Đức trong sáu năm;
- được công nhận quy chế cư trú dài hạn tại một quốc gia thành viên EU khác.
Do cách xác định phạm vi lãnh thổ và tình trạng cá nhân có thể phức tạp, người sở hữu Daueraufenthalt–EU nên xin đánh giá bằng văn bản cho trường hợp cụ thể.
Sinh viên, nhà nghiên cứu và người có thẻ ICT
Luật quy định một số ngoại lệ về di chuyển trong Liên minh châu Âu:
- thẻ ICT không mất hiệu lực theo các lý do xuất cảnh liên quan nếu người sở hữu thực hiện một phần chương trình điều chuyển nội bộ doanh nghiệp tại một quốc gia EU khác theo quy định;
- giấy phép cư trú theo Điều 16b dành cho sinh viên có thể tiếp tục hiệu lực khi một phần chương trình học tại quốc gia EU khác thuộc chương trình hoặc thỏa thuận di chuyển được công nhận;
- giấy phép theo Điều 18d dành cho nhà nghiên cứu có cơ chế tương tự khi thực hiện một phần dự án nghiên cứu tại quốc gia EU khác.
Những việc nên làm trước chuyến đi dài hạn
- kiểm tra chính xác loại giấy phép và điều khoản pháp lý ghi trên thẻ;
- xác định mục đích, thời gian xuất cảnh và ngày dự kiến trở lại;
- liên hệ Ausländerbehörde đủ sớm để hỏi về thời hạn được phép ở nước ngoài;
- xin quyết định hoặc giấy xác nhận bằng văn bản trước khi xuất cảnh;
- giữ bản sao hộ chiếu, thẻ cư trú, quyết định của cơ quan chức năng và bằng chứng về việc duy trì nơi ở, bảo hiểm hoặc sinh hoạt phí khi cần;
- không chỉ dựa vào lời tư vấn miệng hoặc ngày hết hạn in trên thẻ.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin chung. Quyết định cuối cùng phụ thuộc vào loại giấy phép, hoàn cảnh cá nhân và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có thẩm quyền.
Nguồn tham khảo chính thức
- Điều 51 Luật Cư trú Đức – Gesetze im Internet
- Cổng dịch vụ chính thức của München: Erlöschen des Aufenthaltstitels
Nội dung có sử dụng AI hỗ trợ, đã được Ban Biên tập TBVĐ biên tập và kiểm duyệt. Ảnh minh họa được tạo bằng AI.