Người Việt muốn sang Đức cần xác định rõ mục đích lưu trú: đi làm, học nghề, du học hay đoàn tụ gia đình. Đây là bước quan trọng để xin đúng loại visa và giấy phép cư trú tại Đức.
Đối với nhiều người Việt, Đức là điểm đến hấp dẫn để học tập, làm việc, học nghề, đoàn tụ gia đình hoặc xây dựng cuộc sống lâu dài. Tuy nhiên, trước khi chuẩn bị hồ sơ, điều quan trọng nhất không phải là “xin visa nào nhanh nhất”, mà là phải xác định rõ: mình sang Đức với mục đích gì?
Theo Cơ quan Liên bang về Di cư và Tị nạn Đức (BAMF), người đến từ một nước thứ ba, tức là ngoài Liên minh châu Âu, nếu muốn sang Đức thì cần có giấy phép cư trú. Loại giấy phép này phụ thuộc vào mục đích lưu trú tại Đức.
Vì sao mục đích lưu trú lại quan trọng?
Mỗi người sang Đức có một hoàn cảnh khác nhau. Có người sang để học đại học, có người học nghề, có người đã có hợp đồng lao động, có người sang đoàn tụ với vợ/chồng hoặc cha mẹ. Với mỗi trường hợp, Đức có quy định riêng về visa, giấy tờ, điều kiện tài chính, trình độ tiếng Đức và quyền làm việc.
Nếu xác định sai mục đích lưu trú, hồ sơ có thể bị thiếu giấy tờ, nộp sai diện hoặc gặp khó khăn khi chuyển đổi sau này. Vì vậy, người Việt nên bắt đầu bằng câu hỏi rất thực tế: Tôi sang Đức để làm gì và sẽ ở lại trong bao lâu?
Các mục đích phổ biến khi người Việt sang Đức
Theo BAMF, các nhóm nội dung chính dành cho người nhập cư từ nước thứ ba gồm: làm việc, giáo dục, đoàn tụ gia đình, di chuyển trong EU và các bước đầu tiên tại Đức.
Với người Việt, các hướng phổ biến nhất hiện nay gồm:
- Sang Đức làm việc: dành cho người có bằng nghề, bằng đại học, hợp đồng lao động hoặc kinh nghiệm chuyên môn phù hợp.
- Sang Đức học nghề: phù hợp với người trẻ muốn học nghề kép, vừa học tại trường nghề vừa thực hành tại doanh nghiệp.
- Sang Đức du học: dành cho người được trường đại học tại Đức nhận vào học và có khả năng chứng minh tài chính.
- Sang Đức đoàn tụ gia đình: dành cho vợ/chồng, con cái hoặc cha mẹ trong những trường hợp đủ điều kiện theo luật cư trú.
- Sang Đức tìm việc hoặc tìm chỗ học nghề: một số nhóm có thể xin visa để sang Đức tìm việc, tìm chỗ học nghề trong thời hạn nhất định nếu đáp ứng điều kiện.
Có giấy phép cư trú thì có được làm việc không?
Một điểm đáng chú ý là BAMF cho biết: nếu đã có giấy phép cư trú, người đó về nguyên tắc được phép làm việc, trừ khi pháp luật cấm rõ ràng. Tuy nhiên, người nhập cư cần kiểm tra kỹ nội dung ghi trên thẻ cư trú và giấy phụ kèm theo nếu có.
Điều này rất quan trọng. Không phải mọi loại visa hoặc giấy phép cư trú đều cho phép làm việc tự do. Ví dụ, người sang học có thể được làm thêm trong giới hạn nhất định; người sang tìm việc có thể bị hạn chế làm việc; người đoàn tụ gia đình thường có quyền làm việc tại Đức.
Vì vậy, sau khi nhận visa hoặc thẻ cư trú, người Việt cần đọc kỹ phần ghi chú về quyền lao động, chẳng hạn như được phép làm việc, được làm thêm bao nhiêu giờ, hay chỉ được làm việc trong một ngành nghề nhất định.
Visa chỉ là bước đầu
Nhiều người thường nghĩ rằng có visa là xong. Trên thực tế, với các trường hợp lưu trú dài hạn, visa thường chỉ là bước nhập cảnh ban đầu. Sau khi đến Đức, người nhập cư phải làm thủ tục tại Sở Ngoại kiều nơi cư trú để xin hoặc gia hạn giấy phép cư trú phù hợp.
BAMF cũng nhấn mạnh rằng, về nguyên tắc, người muốn nhập cảnh Đức cần xin visa tại cơ quan đại diện ngoại giao của Đức ở nước sở tại, chẳng hạn đại sứ quán hoặc lãnh sự quán. Sau khi nhập cảnh, nếu dự định ở lại lâu hơn thời hạn visa, cần kịp thời xin giấy phép cư trú tại Sở Ngoại kiều nơi mình sinh sống.
Người Việt nên chuẩn bị gì trước khi nộp hồ sơ?
Trước khi xin visa sang Đức, người Việt nên chuẩn bị theo các bước sau:
- Xác định rõ mục đích sang Đức: học, làm, học nghề, đoàn tụ gia đình hay tìm việc.
- Kiểm tra điều kiện riêng của từng diện cư trú.
- Chuẩn bị giấy tờ chứng minh tài chính, bằng cấp, tiếng Đức, hợp đồng lao động hoặc giấy báo nhập học nếu có.
- Tìm hiểu quyền làm việc đi kèm với loại visa hoặc giấy phép cư trú.
- Theo dõi thông tin chính thức từ BAMF, Đại sứ quán Đức và cổng Make it in Germany.
Nguồn tham khảo: Cơ quan Liên bang về Di cư và Tị nạn Đức (BAMF)