Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Liên bang về Di trú và Người tị nạn Đức (BAMF), trong giai đoạn tháng 1–2 năm 2026 có 308 đơn xin tị nạn của công dân Việt Nam, nhưng không có trường hợp nào được cấp quy chế bảo vệ.
aktuelle-zahlen-februar-2026
Điều này đặt ra một câu hỏi thú vị:
Nếu gần như không ai được chấp nhận, tại sao người Việt vẫn liên tục xuất hiện trong thống kê tị nạn của Đức?
Câu trả lời nằm ở sự khác biệt giữa di cư kinh tế và tị nạn chính trị.
1️⃣ Việt Nam không được coi là quốc gia “sản sinh tị nạn”
Luật tị nạn Đức dựa trên:
-
Công ước Geneva về người tị nạn
-
Luật tị nạn Đức (Asylgesetz)
Một người chỉ được cấp quy chế tị nạn khi họ:
-
bị truy bức chính trị
-
bị đe dọa tính mạng
-
hoặc có nguy cơ chiến tranh, tra tấn, đàn áp nghiêm trọng
Trong khi đó:
-
Việt Nam không có chiến tranh
-
không nằm trong danh sách các quốc gia có dòng người tị nạn lớn
Vì vậy phần lớn hồ sơ từ Việt Nam không đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý này.
2️⃣ Phần lớn là di cư kinh tế, không phải tị nạn
Trong nhiều trường hợp, người Việt đến châu Âu với mục tiêu:
-
tìm việc làm
-
kiếm thu nhập cao hơn
-
gửi tiền về gia đình
Đây là di cư kinh tế, không phải tị nạn chính trị.
Tuy nhiên khi bị bắt giữ hoặc không có giấy tờ hợp pháp, một số người nộp đơn xin tị nạn vì:
-
đây là cách duy nhất để ở lại hợp pháp tạm thời
-
hồ sơ sẽ được xem xét trước khi bị trục xuất.
3️⃣ Mạng lưới di cư bất hợp pháp sang châu Âu
Một yếu tố khác thường được nhắc đến trong các báo cáo của cảnh sát và báo chí châu Âu là các đường dây đưa người sang châu Âu.
Những tuyến đường phổ biến:
Việt Nam
→ Nga hoặc Belarus
→ Đông Âu
→ Đức / Pháp / Anh
Hoặc
Việt Nam
→ Trung Quốc
→ Nga
→ châu Âu
Nhiều người phải trả:
-
10.000 – 40.000 euro cho hành trình này.
Khi đến châu Âu, họ thường làm việc trong các lĩnh vực như:
-
nhà hàng
-
tiệm nail
-
tiệm làm tóc
-
tiệm massage
-
trồng cần sa bất hợp pháp (một số vụ án tại Anh).
4️⃣ Vì sao họ vẫn nộp đơn tị nạn?
Có ba lý do chính:
⏳ 1. Kéo dài thời gian ở lại
Khi nộp đơn tị nạn:
-
người đó không thể bị trục xuất ngay
-
phải chờ quy trình xét duyệt
Quá trình này có thể kéo dài vài tháng hoặc vài năm.
📄 2. Có quyền cư trú tạm thời
Trong thời gian xét hồ sơ, họ nhận được:
-
Aufenthaltsgestattung (giấy phép cư trú tạm thời)
-
chỗ ở
-
trợ cấp cơ bản
⚖️ 3. Hy vọng có trường hợp ngoại lệ
Một số hồ sơ có thể được ở lại vì:
-
lý do nhân đạo
-
bệnh nặng
-
không thể trục xuất
-
hoặc kết hôn, có con tại Đức.
5️⃣ Một nghịch lý của hệ thống tị nạn
Hệ thống tị nạn được thiết kế để bảo vệ:
-
nạn nhân chiến tranh
-
người bị đàn áp chính trị
Nhưng trong thực tế nó cũng trở thành con đường tạm thời cho nhiều dạng di cư khác.
Vì vậy trong thống kê của Đức, ta thường thấy những quốc gia như:
-
Việt Nam
-
Georgia
-
Balkan
có nhiều đơn xin tị nạn nhưng tỷ lệ chấp nhận cực thấp.
6️⃣ Xu hướng những năm gần đây
Trong báo cáo BAMF:
-
số đơn tị nạn từ Việt Nam không lớn
-
nhưng ổn định qua nhiều năm.
Điều này phản ánh một thực tế:
👉 cộng đồng người Việt tại châu Âu đã hình thành mạng lưới di cư riêng, khiến dòng người di chuyển không hoàn toàn phụ thuộc vào chiến tranh hay khủng hoảng.