Từ ngày 1/8/2026, nước Đức chính thức triển khai quyền pháp lý đối với dịch vụ chăm sóc cả ngày cho trẻ em trong độ tuổi tiểu học. Quy định này được đưa ra nhằm hỗ trợ các gia đình, đặc biệt là các bậc cha mẹ đang đi làm, có thể yên tâm hơn trong việc chăm sóc và giáo dục con cái.
Quyền này không áp dụng đồng loạt ngay từ đầu, mà được triển khai theo từng khối lớp. Đến năm học 2029/2030, toàn bộ học sinh từ lớp 1 đến lớp 4 sẽ có quyền được tham gia các chương trình chăm sóc và giáo dục cả ngày.
Chăm sóc cả ngày là gì?
Chăm sóc cả ngày không chỉ đơn thuần là “giữ trẻ”. Đây là mô hình giáo dục – chăm sóc toàn diện, kết hợp nhiều hình thức học tập và sinh hoạt khác nhau, bao gồm:
-
Hỗ trợ học tập chính quy như làm bài tập về nhà
-
Hoạt động giáo dục kỹ năng, workshop, câu lạc bộ theo chủ đề
-
Thời gian vui chơi tự do, phát triển cảm xúc – xã hội
Tùy theo từng bang liên bang, mô hình tổ chức có thể khác nhau, nhưng điểm chung là trẻ được chăm sóc trong khung thời gian dài hơn buổi học thông thường, với nội dung phong phú và phù hợp lứa tuổi.
Các hình thức chăm sóc cả ngày phổ biến tại Đức
Hiện nay, phụ huynh có thể gặp các mô hình sau:
1. Trường tiểu học cả ngày (Ganztagsschule)
Nhà trường trực tiếp tổ chức các hoạt động học tập và chăm sóc ngoài giờ học chính khóa. Thông thường, chương trình kéo dài ít nhất 7 giờ mỗi ngày, bao gồm cả bữa trưa.
Tuy nhiên, theo luật mới, nếu thời gian này chưa đủ 8 giờ/ngày trong 5 ngày/tuần, gia đình vẫn có thể yêu cầu bổ sung thời gian chăm sóc.
2. Hort – cơ sở chăm sóc ngoài giờ học
Đây là các cơ sở thuộc lĩnh vực chăm sóc trẻ em và thanh thiếu niên, chuyên dành cho học sinh tiểu học. Hort có thể nằm trong khuôn viên trường hoặc ở địa điểm riêng.
3. Mô hình hợp tác giữa trường học và đơn vị ngoài trường
Một số bang triển khai mô hình kết hợp, trong đó nhà trường và các tổ chức giáo dục – xã hội cùng xây dựng chương trình chăm sóc, dựa trên một định hướng sư phạm chung.
4. Các hình thức chăm sóc linh hoạt khác
Ngoài ra còn có các chương trình chăm sóc ngắn giờ, linh hoạt hơn (ví dụ chăm sóc buổi trưa), phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng gia đình.
Quyền pháp lý chăm sóc cả ngày bao gồm những gì?
Theo luật, phụ huynh có quyền yêu cầu:
-
Chăm sóc tối đa 8 giờ mỗi ngày
-
5 ngày làm việc mỗi tuần
-
Áp dụng cho trẻ từ lớp 1 đến lớp 4 (hoàn chỉnh từ năm học 2029/30)
-
Có thể thực hiện tại trường học cả ngày hoặc Hort
⚠️ Lưu ý quan trọng:
Luật không bắt buộc trẻ phải tham gia chăm sóc cả ngày. Đây là quyền lựa chọn của gia đình, không phải nghĩa vụ.
Ai chịu trách nhiệm tổ chức và thực hiện?
-
Cơ sở pháp lý: Bộ luật Xã hội Đức – SGB VIII
-
Bang liên bang: xây dựng mô hình triển khai cụ thể
-
Địa phương/Thành phố: trực tiếp tổ chức thực hiện
-
Jugendamt (Sở Thanh thiếu niên): chịu trách nhiệm điều phối và quản lý
Do đó, việc đăng ký, xét duyệt và tổ chức chăm sóc có thể khác nhau giữa các địa phương.
Chăm sóc cả ngày không chỉ tăng số lượng, mà còn nâng cao chất lượng
Song song với việc mở thêm chỗ trông trẻ, Đức cũng chú trọng đến chất lượng giáo dục trong mô hình cả ngày. Các bang đã thống nhất những tiêu chuẩn sư phạm chung, tập trung vào:
-
Phát triển toàn diện cho trẻ
-
Môi trường học tập thân thiện, phù hợp tâm lý lứa tuổi
-
Tăng cường phối hợp giữa nhà trường và các dịch vụ xã hội
Nhờ đó, trường học dần trở thành không gian học tập – sinh hoạt toàn diện, chứ không chỉ là nơi học kiến thức.
Ý nghĩa đối với các gia đình, đặc biệt là cha mẹ đi làm
Quyền chăm sóc cả ngày mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
-
Giúp phụ huynh chủ động hơn trong kế hoạch làm việc
-
Giảm áp lực tìm người trông trẻ ngoài giờ học
-
Trẻ được học tập, vui chơi và phát triển trong môi trường an toàn, có định hướng
Đối với các gia đình nhập cư, trong đó có cộng đồng người Việt tại Đức, đây là một thay đổi quan trọng cần nắm rõ để bảo vệ quyền lợi của con em mình.